Leefschool De Eikenkring uit Lochristi is een school met een aparte visie. Ze baseert zich op de pedagogische ideeën van Carl Medaer, die stelt dat kinderen het leerproces zelf in handen kunnen nemen. De kinderen in De Eikenkring krijgen de kans en de tijd om mee te bepalen wat er rondom hen gebeurt, en mogen er ook een eigen interpretatie aangeven. Ze leren er samenleven met respect voor ieders vrijheid en mening. Juf Conny Van Vlierbergh was een van de kleuterjuffen op de school. In de zomer van 2006 bleek dat ze ernstig ziek was. Collega Bettina De Bruyne maakte het verhaal van dichtbij mee. 'Conny was mijn groepscollega', vertelt ze. 'Alle kleuters op De Eikenkring maken deel uit van een leefgroep. Conny en ik hebben eigenlijk altijd samen gewerkt. In augustus 2006 ontdekte ze dat ze kanker had en een poosje niet kon werken.'

Geen taboe Bij de start van het schooljaar koos Conny er bewust voor om van haar ziekte geen taboe te maken. Ze kwam even terug naar de school en vertelde aan alle leerkrachten en kinderen uit de groepen, wat er aan de hand was. Bij de kinderen riep dat heel wat vragen op. Bettina gaf hen de mogelijkheid om alles in de klas te bespreken. 'Ik heb met mijn eigen groep vaak over Conny's toestand gepraat: ze is ziek, de dokters zoeken het uit, ze gaan medicijnen uittesten, misschien kan Conny genezen… Die dingen houden kinderen echt bezig. Toch heb ik altijd ruimte gelaten voor de 'mogelijkheid' dat Conny uiteindelijk zou sterven. Tot mijn verbazing namen de kinderen dat erg nuchter op, als een soort aanvaarding.'

Door deze aanpak konden de kleuters hun emoties een plaats geven in de groep. Maar de ouders hadden af en toe moeite met het verhaal. Ze vreesden dat het verdriet te zwaar zou gaan wegen voor de kinderen. 'Daarom hebben we ook met de ouders apart gesprekken gevoerd', legt Bettina uit. 'Soms kwamen ze vertellen dat hun kind erg leed onder Conny's ziekte, terwijl dat in de klas amper merkbaar was. Maar er is altijd een verschil tussen de houding van kinderen in de klas en thuis. Ik kon ook voelen dat de ouders hun eigen angsten soms op de kinderen projecteerden. Samen met hen probeerde ik de “last” wat te delen.'

Tijdens de eerste maanden van haar ziekte kwam Conny nog geregeld haar dochtertje oppikken van de school. De oudste kleuters spraken haar spontaan aan en vroegen hoe het ermee ging. Maar na verloop van de tijd werden de bezoekjes zeldzamer. Conny wist dat ze niet meer zou genezen, en besloot in maart 2007 zelf afscheid te nemen van 'haar' kinderen in de groep. 'De kinderen werden niet verplicht om het afscheid bij te wonen', zegt Bettina. 'Toch stonden ze er allemaal voor open, net als de ouders. In aanloop naar het afscheid heb ik in de klas vaak 'gefilosofeerd' met mijn kleuters over leven, dood en wat er daarna gebeurt. Zo kwamen we spontaan bij een gelijkaardig verhaal in Nederland terecht: daar hadden kinderen een kist ineengetimmerd voor hun terminaal zieke juf.'

Afscheidsgeschenk in klei Het project uit Nederland was voor Bettina een belangrijke inspiratiebron. Na overleg met de kleuters besloot ze om zelf een afscheidsgeschenk te maken en aan Conny te overhandigen. Het werd een beeld, gebakken in klei, met kleine figuurtjes die de kinderen zelf hadden geboetseerd. Conny kreeg het mee toen ze voor de allerlaatste keer in de school langskwam. De ouders konden op hun eigen manier afscheid nemen van de juf: ze maakten een aantal teksten voor de afscheidsdienst

Lees verder in KIDDO 1, 2008 vanaf bladzijde 11.