Ontdekken is voor kinderen geen geplande activiteit, maar een manier van zijn. Iedere dag weer gaan zij de wereld, en alles wat op hun pad komt, tegemoet. Zo onderzoeken ze zonder oordeel en gêne. Voor kinderen is deze ontdekkingstocht (nieuwsgierigheid) geen keuze of opdracht, maar een natuurlijke houding. En precies daar ligt de uitnodiging voor ons professionals; durven wij net zo nieuwsgierig te zijn als de kinderen voor wie we dagelijks zorgen en daarbij begeleiden?

In veel groepen klinkt de wens dat jonge kinderen, als ze eenmaal zijn begonnen, ook direct vlot meedoen, ontdekken, spelen en zich ontwikkelen. Maar wanneer komt die ontwikkeling eigenlijk op gang?

Kun je tegelijk blij en boos zijn? Wat gebeurt er als er geen regels zijn? Waarom hebben vissen een staart? Wie met kinderen werkt, herkent vast dit soort vragen. Soms komen deze vragen onverwachts, midden in een spel, of tijdens een eetmoment. Dit zijn precies de momenten waarop het filosoferen en ontdekken begint, vaak zonder dat we ons hiervan bewust zijn.

We weten inmiddels wel dat risicovol spel waardevol is. Dat verhaal hoeven we niet nóg een keer te vertellen. Maar zodra we er echt mee aan de slag gaan, gebeurt er iets anders, iets dat nog spannender, kwetsbaarder en leerzamer is voor professionals en ouders.

Het gebruik van media in de kinderopvang roept veel vragen op: hoe maken we hierin bewuste keuzes en voorkomen we willekeur? Mediacoach Lisanne Hagens van Schermblij geeft advies.

Een baby die sabbelt op een boekje. Een dreumes die bladzijdes heen en weer slaat om te kijken wat er gebeurt. Een peuter die verwonderd naar een bladzijde kijkt en vraagt: ‘Wat is dat?’ Het zijn de gewone dagelijkse voorleesmomenten, waarin ontzettend veel wordt ontdekt.

In de kinderopvang staat ontwikkeling centraal. Pedagogisch medewerkers begeleiden kinderen dagelijks in hun spel, relaties en leerervaringen. Daarbij ligt de aandacht vaak op zichtbaar gedrag: wat kinderen doen, zeggen en laten zien. Talentgericht werken vraagt om een ruimere blik.

Ken je dat gevoel? Je zit eindelijk op de bank en in je hoofd ben je nog steeds bezig met die ene observatie of dat berichtje voor de ouder-app. Je bent fysiek wel thuis, terwijl je ‘werk-knop’ nog volop aan staat. Dit artikel gaat over hoe slimme hulp je werkdag lichter maakt, zonder dat je je vak hoeft los te laten.

Op een regenachtige ochtend stapt een peuter bij onze peutergroep naar buiten. Ze zet haar laarsjes op een natte houten plank en blijft abrupt staan. ‘Hij glimt’, zegt ze zacht. Ze strijkt met haar hand over het hout. ‘En hij is koud.’

Als ontdekken draait om het ‘te weten komen dat iets bestaat’, dan moeten jonge kinderen hiervoor ook de mogelijkheden krijgen. Mogelijkheden om zichzelf en de wereld om hen heen te ontdekken. Daarbij is het cruciaal dat zij continu leren van nieuwe ervaringen.

De wet IKK schrijft voor dat iedere pedagogisch professional jaarlijks (persoonlijk) gecoacht wordt door een pedagogisch coach. Wat is de rol van de pedagogisch coach? Wat betekent dit voor jou als pedagogisch professional? In dit artikel wordt de rol van de pedagogisch coach vanuit verschillende gezichtspunten benaderd.

Op een rustige donderdagochtend, vlak voordat de kring begint, zitten twee peuters bij de vertel-ontdekplek: een lage tafel met materialen uit het prentenboek van die week. ‘Dit is het huis van de beer’, zegt de een terwijl ze een dennenappel neerzet. De ander legt een kastanje ernaast en zegt er niets bij. De pedagogisch professional volgt het spel en sluit aan met een open vraag: ‘Wie zouden er nog meer in het bos wonen?’

Steeds meer kindcentra ontdekken dat de fysieke omgeving een actieve rol speelt in de ontwikkeling van kinderen. Niet als passief decor, maar als wat de Reggio Emilia-pedagogiek de derde pedagoog noemt: een ruimte die uitnodigt, prikkelt en ondersteunt zonder dat professionals constant hoeven bij te sturen. Hoe ziet een pedagogisch interieurontwerp er in de praktijk uit?

Ontdekken, begrijpen en leren doe je niet op commando: het gebeurt wanneer je vrij mag spelen, bedenken, proberen, voelen en twijfelen, zonder dat iemand je vertelt wat je moet maken of ervaren.

Bij creativiteit denken veel mensen nog steeds aan tekenen, knutselen of een leuke activiteit tussendoor. Iets wat je doet als er tijd over is na een reken- of taalactiviteit. Dat beeld is begrijpelijk, maar het doet geen recht aan wat creatief denken werkelijk inhoudt.

Kinderen zijn geboren om op ontdekking uit te gaan. Als kleine avonturiers verkennen ze de wereld met al hun zintuigen. Ze leren de eigenschappen van materialen door ernaar te kijken, eraan te voelen, proeven, ruiken en horen en ontdekken zo hoe de wereld in elkaar steekt.

In onze samenleving lijkt er soms nog steeds één ideaalbeeld te bestaan voor ‘het gezin’. Reclames tonen vaak een vader, een moeder en twee kinderen om een beeld van warmte en harmonie uit te stralen. Maar de werkelijkheid is stukken gevarieerder dan dat.

‘Mam, hoe oud moet ik zijn om met iemand te zoenen?’ vraagt mijn dochter, terwijl ze tot aan haar kin onder haar roze met oranje gestreepte dekbed is toegedekt. Het schijnsel van haar bedlampje geeft haar vragende gezicht een warme gloed. De vraag past bij haar, bij haar fase van ontwikkeling: nieuwsgierig naar de wereld van complexere relaties, haar veranderende lichaam, haar eigen gevoelens en grenzen, en die van een ander.

Pedagogisch professional Angela is zich rot geschrokken. Sem (2) was ineens verdwenen. Rond 18.00 uur. Vijftien minuten lang zocht ze met kloppend hart door het hele gebouw. In paniek belt ze de moeder van Sem, Cecilia, die gehaast opneemt vanuit de auto

Ontdekken is een kernproces binnen de ontwikkeling van kinderen van 0 tot 12 jaar. In elke leeftijdsfase, van baby tot bijna-puber, vormt nieuwsgierigheid de motor voor leren. Wanneer kinderen ruimte krijgen om te onderzoeken, groeit niet alleen hun kennis, maar ook hun zelfstandigheid, creativiteit en vertrouwen in eigen kunnen. In de kinderopvang ontstaat die ruimte vaak juist in het dagelijkse spel: in de natuur, de bouwhoek of tijdens vrij spel op de groep.

Nadat ik ruim tien jaar in de kinderopvang had gewerkt, kreeg ik de kans om aan de slag te gaan als projectleider bij Natuurhub Amsterdam. Een organisatie die Amsterdammers, groot en klein, verbindt met natuur.

Muziek speelt bij opgroeiende kinderen een grote rol in hun leven. Ze ontdekken muziekstijlen die ze niet altijd meekrijgen thuis uit en zoeken er hun identiteit in. Onzekerheid bij zelf muziek maken komt vaak voort uit hun omgeving (zie KIDDO #4 2025) en uit het niet voorhanden zijn van muzikale spelideeën. Daar is natuurlijk wat aan te doen, dus lees snel verder!

Een baby die keer op keer een lepeltje van de tafel laat vallen. Een peuter die minutenlang zand door zijn vingers laat glijden. Een kleuter die zich hardop afvraagt wat er zou gebeuren als hij twee kleuren mengt. Een ouder kind dat niet meteen meedoet, maar eerst van een afstandje observeert.

Er is buiten van alles voorhanden om te bekijken, ervaren en voelen. Je vindt er zomaar een veer, die kan blijven drijven op het water. Hoe kan dat? Zie je ook dat die veer eigenlijk bestaat uit allemaal haartjes op een stokje? Je kunt buiten ook zomaar kleine beestjes tegenkomen zoals mieren of pissebedden. Hoeveel pootjes hebben die eigenlijk of hebben ze helemaal geen pootjes? En hoe zien ze eruit als je ze met een vergrootglas bekijkt?

Bij Humankind geloven we dat kinderen van nature nieuwsgierig zijn. Ze willen de wereld ontdekken, op hun eigen manier en in hun eigen tempo. Daarom creëren we een omgeving waar kinderen zich veilig en vrij voelen om te spelen, te proberen en te groeien. Met materialen die uitnodigen, professionals die met aandacht begeleiden en ruimte om echt tot spel te komen.

Om opvoeders en hulpverleners te ondersteunen, schreef Juliette Liber drie interactieve voorleesboeken, elk met een eigen focus. De boeken zijn zo opgebouwd dat ze uitnodigen tot gesprek, reflectie, samen doen en oefenen.

Hey, pedagogisch medewerker! In dit nummer verbindt KIDDO de vier pedagogische basisdoelen met jouw dagelijkse praktijk. Je leest hoe vanzelfsprekend je in spel, gesprekken en rituelen al aan deze doelen werkt, én hoe je ze nog bewuster en doelgerichter kunt inzetten. Want ze zijn geen checklist, maar de kern van jouw vak.

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig. Ze willen voelen, kijken, proberen en begrijpen.
Ofwel: de wereld ontdekken. Hoe geef je daar als pedagogisch professional vorm aan? Hoe sluit je aan bij de nieuwsgierigheid van kinderen in hun spel en dagelijkse ervaringen, terwijl je tegelijkertijd hun ontwikkeling stimuleert? En hoe blijf je als pedagogisch professional zelf nieuwsgierig?

Je kunt akelig nieuws in het leven niet vermijden. Ook kinderen worden via nieuwsuitzendingen, sociale media of gesprekken van volwassenen overspoeld met beangstigende informatie over de wereld om hen heen. Kinderen kunnen zich net als volwassenen angstig en overdonderd voelen door gewelddadige gebeurtenissen, extreme weersomstandigheden of de uitbraak van een virus.

Dit boek uit de serie ‘Wat kun je doen’ kan hierbij helpen. Het behandelt de angsten en stress die kinderen krijgen van de manier waarop gebeurtenissen worden gepresenteerd, en hoe kinderen nieuws kunnen verwerken om goed geïnformeerde mediaconsumenten te worden.

Wanneer de zon schijnt en de kinderen ongeduldig bij de achterdeur staan te trappelen voor een ritje naar de kinderboerderij, begint voor een gastouder het geregel om te kijken wat handig is op de achterbank. De luiertas gaat in de kofferbak, de koppen worden geteld en de verschillende stoeltjes staan klaar voor gebruik.

Wil je als pedagogisch professional nóg meer betekenen voor je kinderen? Het integrale VE-programma Uk & Puk Editie 2 biedt een gestructureerde, dagelijks inzetbare aanpak, om de ontwikkeling van kinderen van nul tot vier jaar te stimuleren. Doelbewust, vanuit spel én plezier.

De aanbieder van warme schoollunches TommyTomato kan een doorstart maken. Het sociale impactbedrijf werd op 1 april 2026 door de rechtbank in Haarlem failliet verklaard. Het bedrijf verzorgde wekelijks warme lunches voor ruim 30.000 kinderen op honderden scholen. Het bedrijf kwam in acute geldproblemen omdat een al beloofde financiering op het laatste moment niet doorging.

Ouders in Nederland blijven over het algemeen zeer tevreden over de kwaliteit van de kinderopvang die zij afnemen. Tegelijkertijd staat de toegankelijkheid onder druk: de wachttijden voor een plek nemen toe, wat voor een deel van de ouders tot nijpende situaties leidt. Dit blijkt uit de zesde meting van de monitor ervaringen kinderopvang, een onderzoek dat Ipsos I&O in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uitvoerde in december 2025.

Spelen is niet voor elk kind vanzelfsprekend. Kinderen met een ontwikkelingsvraag mogelijk verbonden aan een autismespectrumstoornis, ADHD, een licht verstandelijke beperking, een visuele of auditieve beperking, een taalontwikkelingsstoornis of een ernstige meervoudige beperking, hebben vaak ondersteuning nodig om tot spel te komen.. Hoe begeleid je deze kinderen zodat ook zij spel kunnen ontdekken, beleven en erin kunnen groeien?

Differentiatie is een begrip dat steeds vaker valt in het onderwijs. Het idee is simpel: leerlingen hebben verschillende niveaus, leerstijlen en tempo. Door de lesstof daarop aan te passen en bijvoorbeeld bijlessen rekenen aan te bieden, krijgt iedereen een kans om te groeien. Het vraagt van de leerkracht flexibiliteit, creativiteit en een goed overzicht van wat iedere leerling nodig heeft.

Op 12 december 2025 hebben alle betrokken partijen bij het protocol veilig slapen in de kinderopvang de eerste ervaringen geëvalueerd van het vernieuwde protocol. Daarna volgde op 4 februari 2026 een extra overleg met betrokkenen uit de gastouderopvang. Op basis van de gesprekken en signalen uit de praktijk is besloten het protocol te verbeteren.

Werk mee aan een wetenschappelijk onderzoek naar de pedagogisch coach in de kinderopvang! Er is nog weinig bekend over de coach, hoe hij/zij werkt, en wat de ervaringen zijn van de pedagogisch professionals die gecoacht worden.

Werken in de kinderopvang is prachtig werk. Iedere dag draag je bij aan de ontwikkeling van jonge kinderen, aan hun veiligheid en hun toekomst. Tegelijkertijd weten we dat het werk ook uitdagend kan zijn. Personeelstekorten, hoge werkdruk en veranderende verwachtingen maken dat de branche voortdurend in beweging is.

BLOS kinderopvang, Kinderopvang Zonnekinderen en Zein International Childcare dragen vanaf 17 november 2025 een nieuwe naam: Basker kinderopvang.

Een groot deel van ons leven bestaat uit communicatie, maar dit betekent niet dat communiceren makkelijk is. Zeker niet met kinderen en helemaal niet als zij zich in een lastige situatie bevinden.

Werk mee aan een wetenschappelijk onderzoek naar de pedagogisch coach in de kinderopvang! Er is nog weinig bekend over de coach, hoe hij/zij werkt, en wat de ervaringen zijn van de pedagogisch professionals die gecoacht worden.

De Nationale Voorleesdagen zijn weer begonnen. Van woensdag 21 januari tot en met zondag 1 februari draait het om voorlezen aan jonge kinderen. Onder anderen de burgemeesters van Enschede en Zevenaar gaven gehoor aan de oproep van auteur Joke de Jonge om voor te lezen uit haar prentenleesboekenserie voor jonge nieuwkomers, bestaande uit Kat Kaat is weg, Klaas Konijn is weg en Ella Egel is weg.

Werk jij dagelijks met kinderen van 0–7 jaar? Dan weet je hoe belangrijk samenwerking is: met collega’s, ouders en andere professionals. Het HJK Congres: Samen werkt! op 8 april 2026 is speciaal voor kinderopvangprofessionals zoals jij.

De functie van pedagogisch beleidsmedewerker en coach is een relatief nieuw vak in de kinderopvang. Deze rol is in het leven geroepen om de pedagogische kwaliteit in de kinderopvang centraal te stellen en staat zodoende in dienst van de pedagogiek. Wat houdt deze functie in? En hoe vul je de functie in?

Elk kind verdient een succesvolle start in het leven. Pedagogisch medewerkers spelen hierin een sleutelrol: zij creëren een veilige en stimulerende omgeving waarin álle kinderen zich kunnen ontwikkelen. Dat is essentieel om achterstanden te verkleinen en een inclusieve samenleving te bouwen.

Gasthoofdredacteur Stichting KinderRijk, bestel hier direct. 

Voor mijn opleiding tot energetisch therapeut aan de Academie voor Geesteswetenschappen in Utrecht, voer ik een kleinschalig praktijkonderzoek uit naar stressregulatie bij kinderen met trauma (8–15 jaar). Het onderzoek vindt plaats in Kerkrade (Zuid-Limburg).

De functie van pedagogisch beleidsmedewerker en coach is een relatief nieuw vak in de kinderopvang. Deze rol is in het leven geroepen om de pedagogische kwaliteit in de kinderopvang centraal te stellen en staat zodoende in dienst van de pedagogiek.

Het ontwikkelpad kinderopvang laat alle mogelijkheden over werken binnen de kinderopvang zien. Het is een gids door de wereld van functies, opleidingen en groeikansen in kinderopvang. Of mensen nu nieuwsgierig zijn naar werken met kinderen, al actief zijn in de sector of verantwoordelijk zijn voor personeelsontwikkeling – het ontwikkelpad laat in één overzicht zien hoe medewerkers of nieuwkomers kunnen starten, overstappen of doorgroeien.

Als een kinderopvang en een basisschool samen een kindcentrum worden, vraagt dat om afstemming en afspraken. Hiervoor zijn heel veel goede voorbeelden en materialen beschikbaar.

Het consortium LKK (Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang), bestaande uit de Universiteit Utrecht en Sardes, voert jaarlijks een kwaliteitsmeting uit in de kinderopvang in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dit gebeurt sinds 2017. Het ministerie van SZW heeft nu besloten de kwaliteitsmetingen in de komende vier jaar voort te zetten. Tot in 2029, met een verlenging van nog eens twee jaar.

Steeds meer scholen gebruiken spelelementen om lessen leuker en actiever te maken. Leerlingen reageren daar verrassend goed op. Zodra leren voelt als een spel blijven ze langer betrokken en gaan ze sneller aan de slag. Denk aan een digitale omgeving waar je stappen maakt, iets kunt winnen of een uitdaging krijgt. Het klinkt simpel, maar het werkt omdat het leren minder zwaar voelt en meer lijkt op iets wat je uit jezelf zou doen. Een typecursus van Typetuin is daar een goed voorbeeld van, omdat kinderen door het speelse karakter bijna vergeten dat ze nieuwe vaardigheden oefenen.

KIDDO is sinds kort ook te vinden op Instagram. Hier vind je niet alleen nieuws, boekentips en verhalen uit het omvangrijke archief van 25 jaar KIDDO, maar ook (gratis) activiteiten voor op jouw groep. Of de kinderen nu 1 of elf zijn, er is voor ieder wat wils! 

Klik hier om KIDDO te volgen op Instagram.